Ogrodzenie leśne wykonuje się najczęściej z siatki węzłowej, słupków drewnianych lub metalowych oraz zastrzałów wzmacniających narożniki. Konstrukcję montuje się bez betonowych fundamentów, a przed rozpoczęciem prac trzeba skonsultować zakres wygrodzenia z Nadleśnictwem albo organem sprawującym nadzór nad lasami niepaństwowymi.
Dlaczego ogrodzenie leśne wymaga szczególnego podejścia?
Siatka leśna służy przede wszystkim do ochrony młodych nasadzeń, upraw, sadów i innych fragmentów terenu przed zwierzyną, na przykład sarnami lub dzikami. Jest lekka, wykonana zwykle z ocynkowanego drutu i mniej ingeruje w grunt niż trwałe ogrodzenie posesyjne.
Trzeba jednak rozróżnić tymczasową ochronę upraw od trwałego grodzenia lasu dla prywatności. Działka leśna podlega przepisom dotyczącym gospodarki leśnej, dlatego samo posiadanie gruntu nie oznacza pełnej swobody w jego zabudowie. Ogrodzenie powinno być możliwe do usunięcia, a jego wykonanie nie może zmieniać leśnego charakteru terenu.
Jakie są wymogi prawne przy grodzeniu lasu?
Przed zakupem materiałów skontaktuj się z właściwym Nadleśnictwem albo Starostwem Powiatowym. Nadzór nad lasami niepaństwowymi należy do Starosty, który może powierzyć wykonywanie części zadań Nadleśnictwu lub odpowiedniemu wydziałowi urzędu. Lokalne uzgodnienia mają znaczenie, ponieważ ocena planowanego ogrodzenia zależy między innymi od celu wygrodzenia, rodzaju lasu i zakresu ingerencji w grunt.
Najmniej problemów zwykle powoduje ogrodzenie młodych sadzonek, gdy jego celem jest ochrona uprawy przed zwierzyną. Trudniej uzasadnić szczelne wygrodzenie dojrzałego lasu wyłącznie po to, aby ograniczyć dostęp innych osób.
Nie rozpoczynaj prac bez konsultacji z właściwym organem. W lesie nie wykonuje się podmurówki ani betonowych fundamentów pod słupki.
Betonowa podstawa zwiększa ingerencję w grunt i może wymagać odrębnych ustaleń związanych z wyłączeniem terenu z produkcji leśnej. W typowym ogrodzeniu ochronnym słupki osadza się bezpośrednio w ziemi, a stabilność konstrukcji zapewniają ich właściwe zagłębienie oraz zastrzały.
Jeżeli dla działki sporządzono uproszczony plan urządzenia lasu (UPUL), zapoznaj się z jego zapisami w Nadleśnictwie lub Starostwie. Dokument obowiązuje przez określony okres, zwykle 10 lat, i opisuje sposób prowadzenia gospodarki leśnej. Nie zastępuje jednak indywidualnego uzgodnienia dotyczącego planowanego ogrodzenia.
Czego potrzebujesz do montażu?
Podstawą jest siatka węzłowa, w której druty poziome i pionowe są mechanicznie połączone. Dolna część ma zwykle mniejsze oczka, co utrudnia przejście zwierzynie. Dobierz wysokość, grubość drutu i rozstaw oczek do gatunków zwierząt występujących w okolicy oraz do tego, czy ogrodzenie ma być tymczasowe, czy wieloletnie.
Przygotuj także następujące narzędzia i akcesoria:
- Świder ręczny lub wiertnicę do przygotowania otworów pod słupki.
- Rękawice ochronne zabezpieczające dłonie przed drutem i skoblami.
- Kleszcze, obcinaki i młotek do mocowania oraz przycinania drutu.
- Sznurek, paliki i miarkę do wyznaczenia przebiegu ogrodzenia.
- Skoble do słupków drewnianych albo uchwyty i drut montażowy do słupków metalowych.
Rodzaj słupków dobierz do przewidywanego czasu użytkowania oraz budżetu:
| Typ słupka | Trwałość | Cena | Zastosowanie |
|---|---|---|---|
| Drewniany sosnowy | Średnia, zależna od impregnacji i wilgotności | Niższa | Tymczasowe i lekkie ogrodzenia ochronne |
| Drewniany dębowy lub akacjowy | Wyższa niż w przypadku sosny | Wyższa | Ogrodzenia drewniane przeznaczone na dłuższy czas |
| Metalowy | Wysoka przy zabezpieczeniu przed korozją | Wyższa | Trwalsze wygrodzenia z uchwytami montażowymi |
Przy słupkach drewnianych siatkę mocuje się skoblami, czyli gwoździami wygiętymi w kształt litery U. Słupki metalowe mogą mieć fabryczne uchwyty, do których wpina się siatkę. W obu wariantach narożniki wymagają dodatkowego podparcia.
Jak krok po kroku zamontować ogrodzenie leśne?
- Sprawdź trasę ogrodzenia. Usuń z linii przejazdu luźne gałęzie, kamienie, krzaki i inne przeszkody. Nie niweluj całego terenu. W lesie lepiej dopasować przebieg siatki do naturalnego ukształtowania podłoża, wykonując jedynie pobieżne wyrównanie miejsc pod słupki.
- Wyznacz narożniki i linię ogrodzenia. Wbij paliki w punktach załamania, a następnie połącz je napiętym sznurkiem. Na prostych odcinkach zaznacz miejsca słupków pośrednich. Typowy rozstaw wynosi około 3 m, choć na pochyłym lub niestabilnym terenie słupki trzeba ustawiać częściej.
- Osadź słupki narożne. To na nich skupiają się siły powstające podczas rozwijania i naciągania siatki. Wkop je stabilnie w grunt, ustaw pionowo i sprawdź ich położenie względem sznurka. Nie stosuj betonowych fundamentów w typowym ogrodzeniu leśnym.
- Dodaj zastrzały. Zastrzał jest ukośnym wspornikiem łączącym słupek narożny z podłożem lub sąsiednim elementem konstrukcji. Montuje się go mniej więcej na wysokości dwóch trzecich słupka. Dzięki temu narożnik nie przechyla się pod wpływem naprężenia siatki. Zastrzały zastosuj także na końcach ogrodzenia i przy dłuższych odcinkach, jeśli wymagają tego warunki terenowe.
- Ustaw słupki pośrednie. Osadź je w zaznaczonych miejscach, utrzymując podobną wysokość nad ziemią. Na nierównym terenie nie próbuj na siłę prowadzić górnej krawędzi idealnie poziomo. Ważniejsze jest, aby dolny drut nie tworzył dużych szczelin, przez które zwierzyna mogłaby przejść.
- Przymocuj początek siatki. Rozwiń fragment rolki przy jednym narożniku i zamocuj go do słupka za pomocą kilku skobli lub uchwytów. Dolny drut poziomy powinien możliwie dokładnie przylegać do gruntu, ale nie może być zakopany ani naprężony tak mocno, aby pracował jak lina.
- Rozwiń i napnij siatkę odcinkami. Rozwijaj materiał w kierunku kolejnego narożnika, kontrolując jego wysokość i przebieg. Siatkę należy napinać podczas montażu, nie dopiero po przymocowaniu całego odcinka. Na słupkach pośrednich nie blokuj jednak drutów poziomych na sztywno. Powinny mieć możliwość przesuwania się, ponieważ nadmierne usztywnienie może doprowadzić do pęknięcia lub wyrwania siatki.
- Połącz kolejne rolki. Końce odcinków połącz drutami poziomymi lub zgodnie z systemem przewidzianym dla danego typu siatki. Miejsce łączenia powinno być stabilne, lecz nie może tworzyć ostrej, wystającej końcówki.
- Zabezpiecz druty i sprawdź ogrodzenie. Zagnij albo obetnij wystające końce drutów. Przejdź wzdłuż całej trasy i sprawdź narożniki, dolną krawędź, mocowania oraz miejsca potencjalnego przejścia zwierzyny.
Na co uważać podczas użytkowania?
Najczęstszym błędem jest brak zastrzałów. Sama siatka może być lekka, ale naprężenia przenoszone na narożniki stopniowo przechylają słupki. Drugim problemem jest zbyt sztywne przytwierdzenie drutów poziomych do wszystkich słupków pośrednich. Konstrukcja powinna utrzymać siatkę w wyznaczonym miejscu, ale pozwalać jej pracować przy zmianach temperatury, uderzeniach zwierzyny i nierównym podłożu.
Słupki drewniane kontroluj po sezonie deszczowym oraz po silnych wichurach. Sprawdź, czy nie przechylają się, nie gniją przy powierzchni gruntu i nadal dobrze trzymają skoble. Uszkodzone fragmenty siatki naprawiaj od razu, ponieważ niewielkie rozdarcie może szybko się powiększyć.
Przed uznaniem prac za zakończone sprawdź:
- Czy wszystkie narożniki i końce ogrodzenia mają zastrzały?
- Czy słupki stoją stabilnie i zachowują wyznaczoną linię?
- Czy siatka nie jest nadmiernie napięta na słupkach pośrednich?
- Czy dolny drut nie tworzy dużych szczelin przy gruncie?
- Czy wystające końcówki drutu zostały zagięte lub obcięte?
Najbezpieczniejsze rozwiązanie to lekkie, demontowalne ogrodzenie z siatki węzłowej, zamontowane bez betonu i uzgodnione z właściwym Nadleśnictwem lub Starostwem. Przy dużym wygrodzeniu, trudnym terenie albo niejasnym statusie działki skonsultuj projekt przed rozpoczęciem robót.
