Na ogrodzenie lepiej wybrać cegłę pełną. Cegła dziurawka jest przeznaczona głównie do ścian wewnętrznych i osłoniętych, a wystawiona na deszcz, śnieg oraz mróz może szybko pękać i się kruszyć. O trwałości muru decyduje jednak nie tylko rodzaj cegły, lecz także jej mrozoodporność, izolacja fundamentu i ochrona przed wodą opadową.
Cegła pełna czy dziurawka na ogrodzenie?
Ogrodzenie pracuje w trudniejszych warunkach niż większość ścian domu. Jest stale narażone na wilgoć, wahania temperatury i cykle zamarzania oraz odmarzania. Z tego powodu cegła pełna jest bezpieczniejszym wyborem niż dziurawka, zwłaszcza gdy mur ma być wykonany bez dodatkowej osłony.
Cegła dziurawka ma pustki i otwory, które mogą gromadzić wodę. Jeśli materiał nie został przeznaczony do zastosowania zewnętrznego, użycie go na ogrodzeniu zwiększa ryzyko uszkodzeń już po kilku sezonach zimowych. Pozorna oszczędność na zakupie może wtedy oznaczać kosztowną naprawę lica muru albo wymianę fragmentów ogrodzenia.
Porównanie cegły pełnej i dziurawki
Poniższe zestawienie pokazuje najważniejsze różnice z punktu widzenia budowy ogrodzenia:
| Cecha | Cegła pełna | Cegła dziurawka |
|---|---|---|
| Odporność na wilgoć | Wyższa, pod warunkiem zastosowania produktu przeznaczonego do warunków zewnętrznych | Niższa, ponieważ otwory mogą zatrzymywać wodę |
| Mrozoodporność | Może dobrze znosić mróz, jeśli producent potwierdza właściwą klasę | Ryzykowna na zewnątrz, szczególnie bez skutecznej ochrony przed wodą |
| Wytrzymałość | Zwarta struktura dobrze sprawdza się w murach i słupkach | Mniejsza odporność na uszkodzenia związane z wilgocią i mrozem |
| Przeznaczenie | Między innymi ściany nośne, murki i elementy narażone na obciążenia | Najczęściej ściany działowe, osłonowe i konstrukcje chronione |
| Wykończenie | Może wymagać tynku, malowania lub innej ochrony estetycznej | Nie powinna być traktowana jako bezpośrednio eksponowany materiał ogrodzeniowy bez potwierdzenia parametrów |
Nie należy przy tym oceniać cegły wyłącznie po nazwie. Także wśród cegieł pełnych występują produkty o różnych parametrach. Przed zakupem trzeba sprawdzić deklarowaną przez producenta mrozoodporność, nasiąkliwość i wytrzymałość na ściskanie.
Dlaczego dziurawka niszczeje na ogrodzeniu?
Problem zaczyna się wtedy, gdy woda deszczowa dostanie się do otworów lub porów materiału. Część wilgoci może być również podciągana kapilarnie z niższych warstw muru. Jesienią i zimą cegła pozostaje więc zawilgocona, a przy spadku temperatury woda zamarza.
Lód zajmuje większą objętość niż woda. W zamkniętych przestrzeniach wywołuje ciśnienie, które oddziałuje na ścianki otworów i strukturę cegły. Powtarzające się cykle zamarzania i odmarzania mogą prowadzić do mikropęknięć, odspajania lica oraz kruszenia materiału. Z zewnątrz uszkodzenie często wygląda początkowo jak niewielkie łuszczenie, ale z czasem obejmuje coraz większą powierzchnię.
Dlatego dziurawka użyta na ogrodzeniu bez specjalistycznie zaprojektowanej ochrony jest rozwiązaniem obarczonym dużym ryzykiem. Sama zaprawa ani późniejsze pomalowanie muru nie eliminują problemu, jeśli woda nadal może wnikać od góry, od boków lub od fundamentu.
Jak zwiększyć trwałość ogrodzenia z cegły?
Nawet cegła pełna będzie niszczeć, jeśli mur zostanie wykonany bez odcięcia wilgoci i ochrony górnych powierzchni. Przed rozpoczęciem murowania sprawdź następujące elementy:
- Izolacja pozioma fundamentu – powinna odciąć cegły od wilgoci podciąganej z podłoża.
- Daszki na słupkach i murkach – ograniczają wnikanie deszczu oraz śniegu w górną powierzchnię konstrukcji.
- Klasa mrozoodporności – wybierz produkt, którego parametry są potwierdzone przez producenta dla warunków zewnętrznych.
- Zaprawa murarska – powinna być dobrana do rodzaju cegły i przewidywanego narażenia na wilgoć.
- Odprowadzenie wody – podstawa muru i jego obróbki nie mogą tworzyć miejsc, w których woda będzie się zatrzymywać.
Izolacja pozioma ma szczególne znaczenie. Jeśli jej zabraknie, cegła może stale pobierać wodę z fundamentu, nawet gdy górna część ogrodzenia jest zabezpieczona daszkiem. Wilgoć w murze obniża jego trwałość i zwiększa ryzyko uszkodzeń podczas mrozu.
Przy ciężkich słupkach, wysokich murach albo ogrodzeniu z masywną bramą przesuwną warto skonsultować rozwiązanie z konstruktorem. W takich miejscach znaczenie mają nie tylko właściwości cegły, lecz także fundament, zbrojenie i sposób przenoszenia obciążeń.
Jeżeli zależy Ci na odkrytej powierzchni bez tynkowania, alternatywą dla zwykłej cegły pełnej może być klinkier. Jest lepiej przystosowany do działania wilgoci i mrozu, ale zwykle kosztuje więcej oraz wymaga zaprawy dobranej do tego materiału. Nie jest jednak konieczny w każdym ogrodzeniu.
W typowej konstrukcji najrozsądniejszy wybór to pełna cegła o potwierdzonej mrozoodporności, izolacja pozioma fundamentu i daszki chroniące mur przed wodą. Dziurawkę należy pozostawić do zastosowań, dla których producent wyraźnie dopuszcza warunki zewnętrzne i zapewniono jej skuteczną ochronę przed zawilgoceniem.
