Taras to zewnętrzna, utwardzona przestrzeń przylegająca do budynku albo stanowiąca jego element. Zwykle służy do wypoczynku i tworzy funkcjonalne połączenie domu z ogrodem. W prawie budowlanym nie ma jednej, ustawowej definicji tarasu, dlatego znaczenie konstrukcji ocenia się między innymi przez jej położenie, sposób wykonania i związek z budynkiem.
Czym jest taras?
W ujęciu architektonicznym taras przypomina zewnętrzny podest lub „podłogę” domu. Może znajdować się na poziomie gruntu, na piętrze albo na płaskim dachu. Najczęściej przylega do bryły budynku i jest dostępny bezpośrednio z pomieszczenia, na przykład przez drzwi tarasowe.
Taras bywa naturalnym przedłużeniem salonu. W domu jednorodzinnym łączy strefę dzienną z ogrodem, a jego konstrukcja może opierać się na gruncie, fundamentach, słupach albo innych elementach nośnych. Z tego powodu nie każdy utwardzony fragment działki będzie miał taki sam status jak taras stanowiący część budynku.
Najważniejsze cechy tarasu to:
- położenie na gruncie, piętrze lub dachu budynku,
- utwardzona powierzchnia przeznaczona do użytkowania,
- funkcjonalny związek z domem, często z bezpośrednim wejściem z wnętrza,
- możliwość połączenia z ogrodem oraz wykorzystania jako zewnętrznej strefy wypoczynku.
Taras, balkon i patio – czym się różnią?
Taras i balkon pełnią podobną funkcję, ale różnią się przede wszystkim położeniem oraz konstrukcją. Taras zwykle ma większą powierzchnię i może być oparty na gruncie. Balkon jest najczęściej nadwieszonym elementem znajdującym się na piętrze, wspartym przez płytę, wsporniki lub inne rozwiązania konstrukcyjne.
| Cecha | Taras | Balkon | Patio |
|---|---|---|---|
| Lokalizacja | Najczęściej przy gruncie, ale także na piętrze lub dachu | Zwykle na piętrze albo wyższej kondygnacji | Najczęściej na poziomie gruntu, w ogrodzie lub wewnętrznym dziedzińcu |
| Konstrukcja | Może opierać się na gruncie, fundamentach, słupach lub być częścią budynku | Zwykle nadwieszona i wsparta na elementach konstrukcyjnych budynku | Najczęściej utwardzona nawierzchnia, bez trwałego zespolenia z bryłą domu |
| Dostępność | Często dostępny bezpośrednio z salonu i połączony z ogrodem | Dostępny z pomieszczenia na danej kondygnacji, bez bezpośredniego wyjścia do ogrodu | Może znajdować się przy domu, ale także w innej części ogrodu |
| Zależność od bryły budynku | Często stanowi funkcjonalną część budynku | Jest elementem architektonicznym budynku | Zwykle pozostaje odrębną strefą zagospodarowania terenu |
Loggia jest rozwiązaniem pośrednim względem balkonu. Nie wystaje poza bryłę budynku, ponieważ z boków ograniczają ją ściany, a często ma także zadaszenie. Nadal jednak znajduje się nad poziomem gruntu i nie należy utożsamiać jej z tarasem naziemnym.
Czy budowa tarasu wymaga pozwolenia lub zgłoszenia?
Formalności zależą od rodzaju tarasu i jego związku z budynkiem. Prawo budowlane nie zawiera jednej legalnej definicji tarasu, ale przepisy techniczne wymieniają go wśród części budynku. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury dotyczące warunków technicznych odnosi się między innymi do tarasów przy określaniu odległości od granicy sąsiedniej działki budowlanej.
Jeżeli taras jest trwale związany z domem, ma fundamenty, słupy lub inną konstrukcję wpływającą na parametry obiektu, może zostać zakwalifikowany jako jego rozbudowa. Dotyczy to sytuacji, w których powiększa się powierzchnia zabudowy, kubatura, długość albo szerokość budynku. W takim przypadku inwestycja może wymagać pozwolenia na budowę albo zgłoszenia z projektem, zależnie od konkretnego zakresu robót i aktualnych przepisów.
W orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym w wyroku NSA o sygnaturze II OSK 1220/15, podkreślano, że taras może tworzyć z budynkiem całość funkcjonalno-użytkową. Oznacza to, że nie zawsze można traktować go jako niezależny obiekt małej architektury. Znaczenie mają między innymi rozmiary, sposób posadowienia, trwałość połączenia z budynkiem oraz funkcja konstrukcji.
Trwały taras na słupach lub fundamentach może zostać uznany za rozbudowę budynku, nawet jeśli służy przede wszystkim jako zewnętrzne miejsce wypoczynku.
Przed rozpoczęciem prac trzeba sprawdzić w urzędzie właściwym dla inwestycji, jaka procedura będzie wymagana. Szczególnej ostrożności wymagają tarasy:
- oparte na fundamentach lub trwale zakotwione w gruncie,
- wsparte na słupach i połączone konstrukcyjnie z domem,
- powiększające obrys, powierzchnię zabudowy albo kubaturę budynku,
- lokalizowane blisko granicy działki lub w miejscu objętym dodatkowymi ograniczeniami planistycznymi.
Budowa trwałego tarasu bez wymaganej procedury może zostać uznana za samowolę budowlaną i prowadzić do postępowania legalizacyjnego. Sam fakt, że konstrukcja jest niewielka albo służy wyłącznie rekreacji, nie przesądza o braku formalności. Taras wykonany z kostki bez trwałego związku z budynkiem może być oceniany inaczej niż taras na płycie i słupach, ale takiej kwalifikacji nie należy przyjmować automatycznie.
Jaką funkcję pełni taras?
Taras powiększa użyteczną strefę domu bez tworzenia kolejnego pomieszczenia wewnątrz. Dzięki bezpośredniemu połączeniu z salonem lub kuchnią może służyć jako miejsce codziennego wypoczynku, spotkań i korzystania z ogrodu.
Jego najważniejsze funkcje to:
- przedłużenie salonu lub strefy dziennej na zewnątrz,
- bezpośrednie połączenie domu z ogrodem,
- miejsce odpoczynku, posiłków i spotkań,
- zwiększenie funkcjonalności budynku dzięki dodatkowej powierzchni użytkowej.
Taras nie jest więc wyłącznie utwardzoną nawierzchnią. W znaczeniu architektonicznym może być częścią budynku, a w znaczeniu użytkowym stanowi zewnętrzną strefę życia domu. Przy planowaniu jego budowy najpierw trzeba ustalić sposób posadowienia i związek z budynkiem, a dopiero potem sprawdzić wymagane formalności.
Przepisy prawa budowlanego mogą się zmieniać, a kwalifikacja konkretnej konstrukcji zależy od jej parametrów i lokalizacji. W razie wątpliwości przed rozpoczęciem robót skonsultuj projekt z projektantem lub właściwym organem administracji architektoniczno-budowlanej.
